Ahşap ve Estetik

Ahşap ve Estetik

 

Ahşap objeleri her yerde görebiliriz. Çevremizin bir parçasıdırlar. Bunun sebebi sadece mekanik direnci ve yoğunlu gibi fiziksel özellikleri ya da sağlığımıza ve çevremize faydası değildir, estetik açıdan da -hatta özellikle bu açıdan- tercih ederiz.

 

Ahşap eşya alımında dikkat edilen en önemli unsur çoğu zaman ahşabın görünümüdür. Bir çok durumda ağacın menşeinden, türünden ya da isminden daha önemlidir. Bir ahşap ürünü değerlendirilirken, işçilik kalitesinin yanı sıra, en az onun kadar önemli olmak kaydıyla, dokusuna, desenine ve rengine de dikkat edilir.

 

Ağacın güzelliği tüm duyularımıza hitap eder. Sahip olduğu renk yelpazesi ve dokusunun derinliği gözlerimize ziyafet çekerken, sıcak, zengin ve cazip yüzeyi de dokunsal ve duyusal bir güce sahiptir. Doğal olarak, ahşap ürünler de aynı güzellikleri taşır. Ahşap, hiç çaba harcamadan güç ve güzelliği, çevresel faydaları ve eşsizliği bünyesinde birleştirir. Tüm bunları da ideal görünüm ve işlevsellikle bize sunar.

 

Ahşabın sıcaklığını ve karakteristik özelliklerini seviyoruz. Özgün dokusunun verdiği desenler, ağacın yetiştiği yerin ve zamanın izlerini taşır. Diğer bir çok materyalin aksine ahşap eskimez, bilakis ahşabın gerçek güzelliği zamanla ortaya çıkar. Zaman içinde ahşap ürünlerde, onlara kişilik veren incelikli ve zengin bir doku oluşur.

 

Peki ağacı bu kadar özel yapan nedir? En önemlisi özgündür. Eğer ahşapla uzun süre çalışırsanız, her bir türün farklı karakteri ve görünüşü olduğunu fark edersiniz. Aynı tomruktan alınan iki parça bile birbirine benzemez. Ahşabın rengi hem türler arasında, hem de aynı tür ağaçlarda kendi içinde oldukça çeşitlidir. Rengi, parıltısı, dokusu, damarları ve deseni, bunlar, ahşabın estetik kullanım değerini artıran faktörlerden birkaçıdır.

 

Sert ağaçlar, çok geniş bir yelpazeye yayılan renklere sahiptir. Morlar, sarılar, turuncular, badem rengi tonları, kahverengiler, tarçın renkleri ve kırmızının tonları... Ahşabın nerede kullanılacağına karar verilmesinde renk başat bir rol oynar. Doğu Hindistan gül ağacının rengi harika tabaklara dönüşür, daha az renkli ağaçlarsa mükemmel kaşıklara...

 

Yeni hasat edilen ağaç da, ışık ve havayla temas edince rengini değiştirebilir. Bu değişim bazen oldukça keskin bir şekilde olur. Güney Amerika purple heart’ı açık kahverengiden mora döner. Osage hasat edildiğinde turuncudur, ama kısa sürede kahverengiye döner. Teak gibi kimi ağaçların rengi güçlü ışık altında solarken normal ışıkta koyulaşır. Fırında kurutulan ağaçlar için, fırının nem oranı da rengi etkileyecektir. Mesela, cevizin daha açık renkli olan dış odun kısmının rengi, fırında daha koyu olan iç oduna yaklaşır.

 

Ahşap rengini, hücre duvarlarındaki selülöz ve onları birbirine bağlayan lignin ile etkileşimde olan sızıntılardan alır. Bu sızıntılar, ağacın büyürken topraktan aldığı çözünebilir materyallerdir. Farklı türler bu sızıntılara farklı tepkiler verirler ve bu da aralarındaki farklılığı yaratır. Aynı tür ağaçlarda bile renk farkı olabilmesinin nedeni de budur. Kuzeydoğu Iowa’nın kireçtaşı kayalıklarında yetişen ceviz, Kansas’ta yetişenden farklı olacaktır.

 

Ağacın Yapısal Özellikleri

 

Ahşap, canlı bir organizma olan ağaçtan elde edilen lifli, heterojen, ve anizotrop bir dokuya sahip organik esaslı bir malzemedir. Ağacı kısaca tanıyalım.

 

Bitkiler grubuna ait olan ağaç, bu grupta ömrü en uzun olandır. Büyümek için bir takım besinlere, havaya, ışığa ve suya ihtiyaç duyar. Toprağa düşen tohumdan en önce fide meydana gelir. Fide, bir yıl sonra fidana, fidan da dal ve yapraklar, gövde ve kök olarak üç parçadan ibaret bir küçük ağaca dönüşür. Her yıl, ağacın dallarında ve köklerinde yeni sürgünler çıkarken gövdede de bir tane yıllık halka meydana gelir. Bu halkalar, ağacın enine büyüyerek yaptığı odun tabakasıdır. Yağışı bol yıllarda, geniş bir halka; kurak geçen yıllarda ise ince ve küçük bir halka meydana gelir. Bu halkalardan ağacın yaşı kolayca anlaşılabilir. Gövdesinden enine kesilen bir ağaç incelenecek olursa en dışta kabuk, sonra yıllık halkaları meydana getiren hücre tabakaları ve en içte de öz kısım görülür.

 

Ahşabın mikroskobik yapısı birbirine bitişik, uzun, içi boş, çevresi kapalı, çoğu bir yönde dizilmiş hücrelerden oluşan bir demete benzetilebilir. Böylece ahşabın doğrusal karakteri oluşur. Ahşap ölü hücrelerden oluşur. Sadece kambiyum tabakasının oluşturduğu büyümeyi sağlayan birkaç sıra genç hücre ile dış odundaki paranşima hücreleri canlıdır.

 

Ağacın hücre duvarının kimyasal bileşiminde %40-50 Selüloz, % 20-35 Hemiselüloz, % 20 Lignin, % 0-5 Organik maddeler bulunur. Bunlara kısaca bir göz atalım.

 

Selüloz: Hücre duvarının ana katkı maddesidir. Ağacın sert ve dayanıklı yapısı, selüloz lifler sayesinde oluşur, eğilime ve çekmeye karşı mukavemet veren madde budur. Çünkü selüloz, sert ve suda çözünemeyen bir maddedir. Tahtanın inşaatlarda kullanılmasını avantajlı kılan da selülozun bu özelliğidir.

 

Hemiselülöz: Pentoz ve heksos şekerlerinin kısa polimerileridir. Hücre duvarını güçlendirir, depo madde görevi yapar, geçit zarlarını ayarlar. Su emicidir.

 

Lignin: Lignin, ağaçların otsu bitkilerden ayrılmasını sağlayan maddedir. Odun hücrelerini bir arada tutarak sağlam selüloz lifler oluşturur. Selülozun aksine esneklik kabiliyeti olmayan gevrek bir maddedir ve ağaca sertlik kazandırır. Düşük oranda su emicidir. Rengi kahverengimsi beyazdır.

 

Bir Ürün, Bir Ağaç

 

Ahşap sağlam. Ahşap sağlıklı. Ahşap estetik açıdan zengin. Görünen o ki, antik çağlardan beri hayatımızın çok önemli bir parçası olan, binadan mobilyaya, tabak çanaktan takıya, müzik aletinden telefon kılıfına dek sayısız ve sınırsız alanda kullandığımız ahşap, bu konumunu aynen korumaya, hatta etki alanını geliştirmeye devam edecek. Çünkü bize iyi geliyor.

 

Biz de onu korumalıyız. Woodsaka ahşap atölyesi olarak bunun bilincindeyiz. Ve doğadan aldığımızı ona geri kazandırmayı bir borç biliyoruz. Aldığınız her bir ahşap telefon kılıfı, bir ağaç olarak ekosistemimize bir ağaç olarak geri dönecek.

 

Kaynakça:

  1. http://docplayer.biz.tr/4395035-1-hafta-agacin-yapisi-agac-ve-kisimlari.html#show_full_text
  2. Kerestelerin kesimi
  3. Aydemir, D., & Gündüz, G. (2009).Ahşabın Fiziksel, Kimyasal, Mekaniksel ve Biyolojik Özelliklerİ Üzerine Isıyla Muamelenin Etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi Cilt: 11, Sayı: 15.
  4. Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, Organik Eserlerde Önleyici Koruma Ders Notu
  5. MEGEP, Müzik Aletleri Yapımı Ağaç Seçimi, 2007, Ankara
  6. Göker, Y., & Bozkurt, İ. (1987). Ağaç Malzeme Teknolojisi, İ.Ü.Orman Fakültesi Yayınları.
  7. Application of Colorimetry for Wood Appearence Products, Value to Wood, 2006
  8. Moya, R., & Berrocal, A. (2010). Wood Colour Variation in Sapwood and Heartwood of Young Trees of Tectona Grandis and Its Relationship with Plantation Characteristics, Site, and Decay Resistance. Annals of Forest Science, Springer Verlag/EDP Sciences, 67 (1).
  9. Wood Grain 1-6 By WOOD Magazine Staff
  10. Aesthetics Appreciation Of Wood Colour And Patterns By Colorimetry. Part 1. Colorimetry Theory For The Cielab System

 

DMCA.com Protection Status
Left Alışverişe Devam Edin
Siparişiniz

Alışveris Sepetinizde Henüz Bir Ürün Yok