Left Alışverişe Devam Et
Siparişiniz

Alışveris sepetinizde henüz bir ürün yok.

Renklerin İzi -1-

Renklerin İzi -1-

Merhaba,

Renkler değişiyor, hava soğuyor ve biz yavaş yavaş kışa giriyoruz. Atölyemizin terasındaki çiçeklerimiz de sarardı, yaprak döküyor. Tohumlar olgunlaştı, toplandı ve bahara toprakla buluşmak üzere saklandı. Terastaki molalarının süresi daha da azaldı. Bundan mıdır, yoksa alternatifleri azaldığı için midir bilmem, (belki de her ikisi), kuşlar yemekleri için daha çok geliyor artık. Sokakta yaşayan canlarımız için kapımızın önünde, devamlı olarak, bir kap su bir kap mama bulunduruyoruz, değil mi? Kuşlar için de atölyemizin terasında her zaman bir yer var. 

Sonbaharın kızıl-sarı renklerinin yerini yavaş yavaş soluk sarıya, sarı-kahveye bıraktığı şu günlerde renkler üzerine düşünmeden-yazmadan olmazdı, değil mi? Renk, bilim insanlarını binlerce yıldır büyülemiştir. Renk çok güçlü bir iletişim aracıdır ve ruh halini, hatta fizyolojik tepkileri etkilemek için kullanılabilir.

Peki renk nedir? Renk, insanların kırmızı, yeşil, mavi ve benzeri şekillerde adlandırarak oluşturduğu kategorilere karşılık gelen görsel algısal özelliktir.  Işığın nesnelere çarparak gözümüze yansımasıyla oluşan duyumlara renk deriz. Spektrumun yedi rengi, canlı ve cansız varlıklardan yansıyan çeşitli uzunluktaki ışık dalgaları tarafından üretilir. Işık ve renk temelde bir titreşim frekansı meselesidir.

Sanatçılar, tasarımcılar ve bilim insanları renklerin ruh hali üzerindeki etkilerini uzun zamandır biliyorlardı. Renklerin psikolojik etkileri üzerine çalışmalar ise Goethe’nin (1810) Renk Öğretisi’ni kaleme almasından beri mevcuttur. Goethe, renk kategorilerini duygusal tepkilerle ilişkilendirdi. Mesela, sarı-kırmızı ve bu ikisi ile oluşan renkleri duygusal tepkilere bağladı. Bu konu ile ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz. Goldstein (1942), Goethe’nin öğretisini genişletti ve belirli renklerin (mesela sarı-kırmızı) duygusal deneyimler, bilişsel yönelim ya da dışa odaklanma olarak ortaya çıkan sistematik fizyolojik reaksiyonlar ürettiğini iddia etti. Goldstein’in fikirlerine müteakiben gelişen kuramlaştırma dalga boyu üzerine odaklandı ve daha uzun dalga boyundaki renklerin uyandırıcı ve sıcak, daha kısa dalga boyundaki renklerin is rahatlatıcı ve serin hissettirdiğini varsaydı. Bazı kuramlar ise renk ve psikolojik işlevine, insanlarda oluşturduğu genel çağrışımlara odaklandı.

Renklerin etkisiyle ilgili oldukça ilginç araştırmalar var. Bir kaçından bahsetmek istiyorum, eminim ilginizi çekecektir. 1996’da yayınlanan bir araştırma ilaçların renklerinin ilacın beklenen etkisini etkileyip etkilemediğini incelenir. Farklı hastalıklara sahip kişilere farklı renklerde ilaçlar verilir ve renklerin etkisi ölçülür. Sonuçlar gösterir ki kırmızı, sarı ve turuncu renkteki ilaçlar uyarıcı bir etki yapar. Mavi ve yeşil ise sakinleştirir. Araştırmacılar, renklerin bir ilacın algılanan etkisi üzerinde etkisi olabileceği sonucuna varırlar.

Bir başka çalışma (2015) altı rengin, parlak kırmızı, mavi ve sarı, soluk kırmızı, mavi ve sarının, üniversite öğrencilerinin öğrenme performansları, duygusal durumları ve kalp atışları üzerindeki etkisi ölçülür. Bunun için farklı çalışma alanları bahsedilen renklerle dizayn edildi. Sonuçlar gösterdi ki katılımcılar soluk renk ortamları daha rahat, sakin ve hoş olarak değerlendirmelerine rağmen, canlı renk koşullarında okuma puanları önemli ölçüde artmıştı. Kalp hızları renk tonundan önemli ölçüde etkilendi, kırmızı ve sarı koşullarda arttı.

Son olarak bahsetmek istediğim araştırma sporla ilgili. Atletik performansla ilgili yapılan bir çalışmada kırmızı üniformaların avantaj sağladığı görülür. 2004 Olimpiyatları sırasında dört farklı spor dalında dalında (Greko-Romen güreşi, serbest güreş, boks ve taekwondo) yarışan sporculara rastgele mavi veya kırmızı üniforma/koruyucu giysi verilir. Sonuç olarak kırmızı giyinen sporcular 29 ağırlık sınıfının 19'unda kazanır. Futbol maçları arasında yapılan benzer çalışmalara göre de kırmızı forma giyen takımlar benzer bir avantaja sahip görünürler.

Renkler ve renk-psikoloji ilişkisi derin bir konu. Renkler değişirken, mevsim soluk renklere doğru ilerlerken biraz daha bu konuda kalmak, derinleşmek iyi olur diye düşünüyorum, ne dersiniz?

Renkli bir gün diliyorum.

Sevgilerimle,

Fatma Elif

 

Kaynakça:
Anton J M de Craen, Pieter J Roos,  A Leonard de Vries, Jos Kleijnen, 1996, Effect of colour of drugs: systematic review of perceived effect of drugs and of their effectiveness, doi: https://doi.org/10.1136/bmj.313.7072.1624
Andrew J.Elliot, 2015, Color and psychological functioning: are view of theoretical and empirical work, Front. Psychol.6:368. doi: 10.3389/fpsyg.2015.00368
Aseel AL-Ayash, Robert T. Kane, Dianne Smith, Paul Green-Armytage, 2015, The influence of color on student emotion, heart rate, and performance in learning environments, Color Research & Application
https://www.livescience.com/276-red-outfits-give-athletes-advantage.html

 

Yorum Yazın

Mesajınız kontrol edildikten sonra yayınlanacaktır.